Mercedes GP Petronas 2010 Steering Wheel

Maliyetleri 30.000 dolar civarında olan direksiyonlar, yön değiştirmenin yanında çok daha karmaşık amaçlar için de kullanılmaktadır.

Sürücünün sevdiği  ayarlardan tutun  da motor,  debriyaj,  ön kanat,  vites , zengin karışım …  gibi kompleks yapıların ince ayarlarına kadarki  işlemleri, sürücü direksiyon üzerinde bulunan butonlar, anahtarlar ve ekranlar vasıtasıyla yapabilmektedir. Bu yazıda Mercedes GP’nin 2010 yılında kullandığı direksiyonu  referans alarak, üzerinde bulunan elemanların ne işe yaradığına bir göz atalım.

Butonlar, Anahtarlar & Ekranlar

Shift Lights: Direksiyonun üst kısmında satır boyunca uzanan ışıklar, vites değiştirmenin optimum noktasını gösterir. 

Gear Number: Sürücüye hali hazırda hangi viteste olduğunu gösterir. 

Marshall Lights:  Ekranın her iki tarafında bulunan üçlü ışık grubu  kırmızı bayrak ( yarış durdu veya oturum bitti),  mavi bayrak (daha hızlı birisi size tur bindiriyor) ve sarı bayrak ( ileride bir olay olduğuna dair) dalgalandığında yanar. Bu ışıklar FIA’nın yarış kontrolü tarafından açılıp kapatılır ve bunun amacı bazen yarış hakemleri tarafından sallanan bayrakları göremeyen pilotlar için kolaylık sağlamaktır.  

Displays: Vites numarasının her iki yanında bulunan  ekranlar, yakıt veya su sıcaklığı gibi önemli verileri gösterirler. Bu ekranlar aynı zamanda tur derecelerini de gösterirler. Sıralamalar esnasında  sürücü, en hızlı (referans) turuna göre  daha mı yavaş yoksa daha mı hızlı olduğunu görebilir.

+1/-1: Bunlar, araçta programlanmış olan Fail-Safe (bir parçası çalışmayınca tehlikeli olmayan) yazılımın kontrolünü sağlar. Eğer mühendisler telemetri (uzak izleme) sayesinde, sistem üzerinde veya bir sensörde bir problemin oluştuğunu görürse,  sürücü ilgili sensörü kapatabilir veya pasif hale getirebilir. Sürücü bu butonları kullanarak ilgili moda geçer ve ON/OFF butonlarıyla da onu aktif ya da pasif eder.

Drink: Özellikle Abu Dhabi gibi daha sıcak olan pistlerde sürücünün susuz kalmasını önlemek için içecek sistemini aktif hale getir.

+10/Start Lights: Bu butonun iki tane fonksiyonu var: +10 kısmı,  +1/-1 butonun Fail-Safe moduyla bağlantılı olup, 10 adıma kadar  sürücünün seri bir şekilde ilgili modu (numarayı) gözden geçirmesine izin verir.  Start Lights fonksiyonu ise antrenmanlarda kullanılan ve yarış başlangıcı ışıklarına benzer. Bu butona basıldığında  mühendisler aracın tepki zamanlarını analiz edebilir. 

O/Take: Yarış esnasında sürücü bir pozisyon için savaşırken, yazılımın anlık olarak devir sayısını (rev limiteri) artırması için kullanılır. (maksimum 18,000 rpm)

Pit Confirm:  Sürücü, mühendislerin pit çağrılarını duyduğunu veya pit bord işaretini görüp, o turda pite gireceğini onaylamak için bastığı butondur.

Talk: Sürücünün mühendisleriyle telsizle haberleşirken kullandığı butondur. 

BBAL: Ekranda fren dengesini gösteren kısa yol butonudur.

REV: Sürücü normal vitesi kullanarak geri gidemez. Aracı geri vitese takmak için bu butona basmak zorundadır.

Rotary Switches: Bu anahtarlar, mühendislerin ve sürücünün tanımladığı bir çok fonksiyonu kontrol etmek için kullanılır. Anahtarların her bir konumu, aracın belirli bir özelliğini (Örneğin hidrolik diferansiyel, motorun güç (tork) haritası ya da karşım modunu ) hasasca ayarlamak için kullanılır. Aynı zamanda bu anahtarlar güvenlik aracı girdiğinde ya da yağmur yağdığında pilotun kendisine has ayarları yapmak için kullanılır.

FFA: Ön kanat açısını değiştirmek için kullanılır. Ön kanadın açısı değiştirilerek aerodinamik denge sağlanır.

Mark: Eğer sürücü yolunda gitmeyen bir şeyin olduğunu sezerse bu butona basarak mühendislerin sorunu bulup analiz etmesini sağlayabilir.

ON/OFF:  +1/-1 butonuyla birlikte Fail-Safe modunu açıp kapatmak için kullanılır.

Neutral: Rev butonuna benzer. Yazılımsal olarak sürücünün kazayla vitesi boşa olması engellenir; ancak sürücü vitesi boşa almak istiyorsa bu butona basmak zorundadır.

Pit Limiter: Pit yolu hız limitörünü aktif ya da pasif hale getirir. Çoğu yarış hafta sonlarında, antrenmanlarda hız sınırı 60 km/h iken ; sıralama ve yarışta 100 km/h’tır.  Bu butona geç basılması ya da hiç basılmaması durumunda, antrenmanlarda para cezası verilirken, yarışta ise zaman cezası (time penalty) verilir.

BPF:  Debriyajın karakteristiğini analiz etmek için mühendisler tarafından kullanılır ve sonradan bununla ilgili olarak pilot bilgilendirilir. Şu anda F1’de çekiş kontrol (TC) ve hedefleme kontrol (LC) yasak olduğundan,  yarış startı tamamen pilot kontrolü altında olduğundan debriyajın nasıl tepki verdiğini bilmek sürücü için çok önemlidir.

GWW (Go With The Wind): Rüzgar gibi git butonudur. Bu aralar desteklediğim takım olan Mercedes’in böyle bir butona çok ihtiyacı olduğunu görünce bunu tasarlamak zorunda kaldım.

 Bu aşağıdaki videoda ise Nico Rosberg 2011’in direksiyonunu anlatıyor. En sonuna dikkat ederseniz, elindeki direksiyonun Michael Schumachere ait olduğunu belirtiyor.

Yazan: thrillercd

 Kaynak: www.mercedes-gp.com