A1 Grand Prix'i Tanıyalım - Sezon Bu Hafta Sonu Başlıyor

A1 Grand Prix (A1GP) 'tek koltuklu' açık teker otomobil yarışı serilerinden birisi. Bu seride rekabet eden yarışçılar Formula yarış serilerinde alışılmış formatta markalar olarak adlandırmak yerine kendi ülkeleri adına yarışıyorlar. Bu bağlamda "Motorsporlarının Dünya

Kupası" olarakta adlandırılabilir. Seride uygulanan kurallar FIA (Fédération Internationale de l'Automobile) tarafından onaylanıyor ve Formula 1 sezonun durgun olduğu dönemde "A1GP World Cup of Motorsport" adı altında kuzey yarımkürede gerçekleştiriliyor.

Tarihi

Ülke tabanlı A1GP konsepti 2004 yılında Dubai'den Sheikh Maktoum Hasher Maktoum Al Maktoum tarafından bulundu. İlk seri FIA'nın desteğiyle 2005 yılında koşuldu, Brian Menell ve Tony Teixeira'yı kapsayan yeni yönetim yapısı uluslararası takımların çalışmasını ve isim hakkı satışını denetlemesi için görevlendirildi. Önceden Champ Car Racing Team, Sigma Autosport'da yeralan Paul Cherry 2005 İsim Hakkı Pazarlama Genel Müdürü olarak göreve getirildi.

2005 - 2006 A1 Grand Prix Sezonu

Britanya'nın Kent şehrindeki Brands Hatch pistinde 25 Eylül 2005 tarihinde A1 Grand Prix of Nations Great Britain ile açılışı yapan 2005 - 2006 A1 Grand Prix sezonuna toplamda 25 takım katıldı. İlk sezonda 12 kulvarda (her haftasonu iki yarış toplamda 24 yarış) yarışılması kararlaştırıldı fakat ocak 2006'da Brazilya'nın Curitiba şehrinde koşulacak yarış takimden çıkartılınca yarış sayısı 11'e düştü. Nelson Angelo Piquet serinin ilk yarışını Brezilya A1 Takımı adına kazanan isim oldu. Bununla birlikte galibiyetlerinin devamı gelmedi ve Estoril ve Malezya'da Fransa takımı kazandı ve büyük bir fark yarattı. Kış tatilinin ardından sezonun tekrar başlamasıyla Fransa, İsviçre A1 Takımı'nın 28 puan önünde yeralıyordu. Sezonun son yarışının koşulduğu Shanghai'da Fransa A1 Takımı 172 puanla ilk kez düzenlenen A1 Grand Prix dünya şampiyonluğunu kazandı. Fransa'nın ardından 121 puanla İsviçre ikinci olurken onları 97 puanla Britanya A1 Takımı izledi. Aralık 2005'te Dubai Autodrome'da gerçekleştirilen test dönemi boyunca Katherine Legge, A1 Grand Prix araçlarını kullan ilk kadın pilot oldu.

2006 - 2007 A1 Grand Prix Sezonu

2006 - 2007 sezonunda bir dizi değişiklikler gerçekleştirildi. Yarış sürelesi ve mesafeleri değiştirilirken TV seyircilerinin ve izleyicilerin görüş açıları iyileştirmek için bazı gelişimler yapıldı. 7 Temmuz 2006 tarihinde takvim güncellendi ve ilk yarış 1 Ekim 2006 Circuit Park Zandvoort ve son yarış 29 Nisan 2007 Brands Hatch olarak belirlendi. Singapur A1 takımı ve Yunanistan A1 Takımı rekabete katılırken Türkiye finansal sorunlar nedeniyle griddeki yerini alamadı. Avusturya A1 Takımı, Japonya A1 Takımı, Portekiz A1 Takımı ve Rusya A1 Takımı ikinci sezona katılmadılar. Bununla birlikte Portekiz A1 Takımı finansal kaynak desteği bulmasıyla ikinci sezonun son dört yarışı Güney Afrika, Meksika, Çin ve Britanya'da mücadele etmeyi başardı. 29 Nisan 2007'de Brands Hatch'te sezonun sona ermesinin ardından Almanya A1 Takımı 128 puanla şampiyon olurken onları 38 puan geriden Yeni Zelanda A1 Takımı takip etti. 29 Eylül tarihinde Sheikh Maktoum, serinin başkanlık ve baş yönetici pozisyonundan ayrıldığını açıkladı, ilgileri artan hissedarlar tarafından yerine geçebilecek kişi için araştırma başladı.

2007 - 2008 A1 Grand Prix Sezonu

2007 - 2008 sezonunda A1 Gp serisi yoluna 22 takımla devam etti. Talımlar Lola şasi, Zytek motor ve Cooper Avon lastiklerle mücadele etti.

İsveçli Rahel Frey ve Natacha Gachnang bu sezon A1 Grand Prix araçlarını kullanan ilk bayan pilotlar oldular. 18 - 19 Eylül 2007 Silverstone'daki test döneminde ilk basamak test pilotluğuydu. Ardından 12 Ekim 2007'de Natacha Gachnang, çaylak sezonunda Çek Cumhuriyeti'ndeki yarışta piste çıkarken, 23 Kasım 2007 tarihinde bu kez Rahel Frey yine çaylak sezonunda Malezya'da piste çıkan isimler oldular.

Ocak 2008'den itibaren Performance Racing Endonezya A1 Takımı'nın yönetimi devraldı. Satrio Hermanto'nun babası Bagoes Hermanto yeni takım başkanı oldu.

Kural Değişiklikleri

•  Sıralamalarda şu an kullanılan format geçerli olacak bununla birlikte ilk iki sıralama seansı sprint race'in gridini oluştururken sıralama turlarının ikinci iki seansı feature race'in gridini belirliyecek.
• Feature race'de artık iki pitstop yapılacak.
• Feature race'in mesafesi 69 dakika artı bir tur olarak belirlenirken sprint race'in mesafesi arttırıldı ve 29 dakika bir tur olarak belirlendi.
• Kullanılan formatta sprint ve feature race'de aynı puanlama sistemi kullanılacak ve buna artı olarak her iki yarıştada en hızlı tura bonus puan verilecek.

2008 - 2009 A1 Grand Prix Sezonu

2007 - 2008 sezonu A1 Grand Prix'nin kısa tarihinin dördüncü sezonu olacak. Yeni sezonda takımların motor sağlayıcısı İtalyan takımı Ferrari oldu. Bütün takımların ticari eşyaları anlaşma gereği "Powered by Ferrari" sloganını taşıması gerekiyor.

Şasi üretimi konusunda Ferrari danışman rolünü üstlenecek yani bunun anlamı Ferrari şasi sağlamayacak. Araçların şasisi Ferrari'nin şampiyonluk kazanan araco F2004 tabanlı olacak.

11 Ekim 2007 tarihinde A1 GP ve Ferrari, yeni jenerasyon A1 GP araçları için altı yıllık anlaşmaya vardı. Ferrari F2004 şasili araç V8 motora sahip olup 600 beyr güç üretecek. Araç resmi olarak Güney İngiltere'de görücüye çıktı ve mayıs 2007'de John Watson tarafından ilk kez test edildi. Ayrıca lastik üreticisi olarak Michelin ile sözleşme imzalandı.

Aracın geliştirme ve test çalışmaları Mugello Circuit, Fiorano Circuit, Autodromo Enzo e Dino Ferrari, Circuito Guadix, Silverstone Circuit, Donington Park, Circuit Paul Ricard ve Circuit de Nevers Magny-Cours'da yapıldı. Andrea Bertolini ana test pilotu olarak açıklandı fakat Silverstone'daki testlerde Marc Gene, Patrick Friesacher, Jonny Kane ve Danny Watts görev aldı.

2007 - 2008 Şangay yarış haftasonunda resmi olarak yapılan açıklamada Kore'nin 2008 - 2009 sezonuna katılacağı bildirildi. 29 Ağustos 2008 tarihi bildiride Monaco A1 Takımı'nın dördüncü sezonda mücadele edeceği basına duyuruldu. Takımın başkanlığını Hubertus Bahlsen, yarış pilotluğunu ise eski F3 ve GP2 pilotu Clivio Piccione yapacak.

Kural Değişiklikleri

•  Dört sıralama seansının uzunluğu 15 dakikadak 10 dakikaya indirildi.
• Sprint Race'in süresi 19 dakika artı bir turdan 24 dakika artı bir tura çıkarıldı ve dördüncü ve sekinci turlar arasında zorunlu pit stop yapılması kuralı eklendi.
• Sprint Race'te ilk sekiz pilot puan alabilecek şekilde sistem değiştirildi : 10, 8, 6, 5, 4, 3, 2, 1.
• Sportif yönetmeliklerde yapılan değişiklik herhangi bir seanssa (antreman ya da sıralama turları) elde edilen en hızlı turun teknik detayları diğer takımlar tarafından da görülebilecek. Bunun anlamı daha yavaş ya da güçsüz takımlar tur zamanlarını nasıl geliştirebileceklerini öğrenecekler böylece aradaki farklar daha kısa tutulacak.

Cuma günü 'çaylak sezon' kurallarında da bazıl değişikliklere gidildi:

• Çaylak pilotlar için daha önce 25 yaşından küçük olmaları ile ilgili yaş sınırı kaldırıldı.
• Formula 1, GP2, Champ Car, IRL ya da Formula Nippon serilerinde yarışan pilotlar çaylak sezona katılamayacaklar.
• Toplam pist süresi 50 dakikadan bir saate çıkarıldı.
• İki seans arasındaki zaman farkı 10 dakikadan 20 dakikaya çıkarıldı.

Yarış Haftasonu

A1 Grand Prix haftasonunda takımlar cumadan pazara üç periyodda mücadele ediyorlar. Her bir takıma beş set kuru zemin lastiği (slick lastikler) ve iki set desenli yağış lastiği veriliyor. Bununla birlikte yoğun yağışın olduğu haftasonlarında takımlara slick lastik yerine daha fazla ıslak zemin lastiği verilebilecek. Yarış haftasonu cuma ve cumartesi günü birer saatlik iki antreman seansı ile başlıyor. İki saatlik sıralama turu seansı cumartesi öğleden sonra koşuluyor ve pazar günü de iki yarışlık maraton başlıyor. Cumartesi günü sıralama turu mücadelesi başlamadan önce öncelikle üç antreman seansı aracın set up çalışmaları ve pistin tanınmaya çalışmasıyla başlıyor. Üç farklı pilot bu üç antreman seansına katılabilir; pilotlar sırala turu için elenir ya da yarışlardan birinde yeralmak için en az bir antreman seansına katılmak gerekiyor.

Sıralama Turları

A1 Grand Prix kendine özgü bir sıralama turu formatına sahip. Sprint Race ve Main Race ile pazar günkü yarışın grid pozisyonunu belirlemek için cumartesi günü yerel saate göre 14:00'te heyecan başlıyor. Sıralama turları 10 dakikalık dört seansa ayrılıyor. Her bir aracın seans başına 3 tur atmasına izin veriliyor, bu üç tur pilotun pitten ayrılması, pite geri dönüş turu ve hızlı tur zamanını içeriyor. Seanslar arasında beşer dakikalık aralar veriliyor. Sprint Race'in gridi birici ve ikinci seanslarda araçların en hızlı tur zamanlarıyla belirleniyor. Feature Race'in grid pozisyonu da aynı şekilde belirleniyor, fakat üçüncü ve dördüncü seanslar kullanılıyor. Bununla birlikte pistte kaza yaşanmasının ardından kırmızı bayrak periyodunda sıralamaların sonunda mücadeleye devam ediliyor.

Sprint Race

Sprint Race, önceki günün sıralama seansının birinci ve ikinci seanslarında gridin belirlenmesi için kullanılır ve öğleden önce gerçekleştirilir. Yarış hareketli startla başlar ve 24 dakika artı bir tur koşulur. Buna ek olarak takımlar zorunlu olarak dördüncü ve sekizinci turlar arasında pit stop yapmak zorundadırlar. Sprint Race boyunca pilotlar PowerBoost adı verilen ve geçiş sırasında ekstra güç elde etmelerini sağlayan sistemi dört kez kullanma imkanına sahipler.

Feature Race

FeatureRace, önceki günün sıralama seansının üçüncü ve dördüncü seanslarında gridin belirlenmesi için kullanılır ve öğlen saatlerinde gerçekleştirilir. Sprint Race'in aksine Feature Race'in startı hareketli değil standart olup, araçlar gridden başlarlar. Yarış yaklaşık 180 kilometre ve maksimum zaman sınırı 69 dakika artı bir turdur. Takımlar zorunlu olarak iki pit stop yapmak zorundadırlar. Bunlardan ilki sekizinci ve on altıncı turlar arasında diğeri ise ilk pit stop aralığının tamamlandığı duyurulana kadar başlamaz. Sprint Race boyunca pilotlar PowerBoost adı verilen ve geçiş sırasında ekstra güç elde etmelerini sağlayan sistemi sekiz kez kullanma imkanına sahipler.

PowerBoost

A1 GP araçlarında yeralan PowerBoost (güç artması) düğmesi motorun maksimum gücü olan 550 beygirlik gücüne ulaşmasını sağlıyor. Doğru zamanda kullanıldığında geçiş için büyük avantaj elde ediliyor. PowerBoost sisteminin aktif olması için gaz pozisyonunun % 80'in üzerinde ve hızın 60 km/saatin üzerinde olması gerekiyor. Düğme ayrıca Powerboost modunun düşürülmesini de sağlamak zorunda. Bununla birlikte gazın değerinin % 40'ın altına düşmesi halinde sistem otomatik olarak deaktif hale geliyor. Her bir pilotun sınırlı ölçüde PowerBoost sistemini kullanmasına izin veriliyor. Pilot yalnızca dört kez Sprint Race'de ve sekiz kez de Feature Race'de bu sistemi kullanabiliyor. Sistemim maksimum seviyede kullanılmasının ardından Zytek mühendisleri sistemi sıfırlayarak diğer yarış için hazır hale getirirler.

Pit Stop

Her bir takım yarış haftasonunda biri Sprint Race diğer ikisi Feature Race'de olmak üzere zorunlu pit stoplarını tamamlamak zorunda. Pit stop boyunca araç üzerinde dört lastiğin de değiştirilmesi gerekiyor. Toplam 8 mekaniker pit stop sırasında görev alabilir ve bunların yalnızca 4 tanesi araca dokunabilir. Benzin ikmaline pit stop sırasında izin verilmiyor. Pit alanındaki hız limitinin ihlal edilmesi halinde pilotlara pitten geçme cezası veriliyor.

A1 GP'nin üçüncü sezonunun sonunda takımların pit stop zamanları açıklandı ve şimdiye yarış kazanamayan Avustralya A1 Takımı en hızlı pit ekibi oldu.

Takımlar

* Koyu renkli ülkeler 2008 - 2009 sezonunda aktif olacak takımları simgeliyor.

Motor

Motor Ferrari tarafından üretiliyor. 4.5 litre V8 motor PowerBoost modunda 600 beygirlik güç üretiyor. Yeni motorun ağırlığı 160 kg, daha önce kullanılan Zytek motorlardan 40 dk daha ağır.

Konfigürasyon : 90 derece V8
Motor Hacmi : 4500 cc
Genişlik : 666.5 mm
Yükseklik: 446 mm
Uzunluk : 569 mm 
Ağırlık : 160 kg
Silindir Bloğu :  Döküm alüminyum alaşımı
Silindir Başı : Kum döküm alüminyum alaşımı
Motor Yönetimi : Bosh MED 9.6
Buji : NGK
Yakıt : Shell E10 102 RON 
Max Tork : 406 lbf·ft (550 N·m)
Max Güç : 600 bhp (448 kW)